11 marca Komisja Europejska przyjęła nowy plan działania mający nas przybliżyć do gospodarki obiegu zamkniętego. I słusznie, ponieważ pomimo kilkuletnich już dyskusji na temat circular economy wciąż tkwimy po uszy w modelu gospodarki linearnej i w dalszym ciągu dla wielu – zarówno firm, jak i konsumentów – temat jest zupełnie obcy! Biorąc pod uwagę stan środowiska i skalę generowanych obecnie odpadów, ale także szacunków dotyczących ich przyrostu do 2050 roku – ilość odpadów ma być większa o 70% – można śmiało założyć, jest już czas na konkretne działania. Siła konsumentów jest oczywiście bezsprzecznie potrzebna, ale wraz z rosnącymi wyzwaniami same chęci nawet najbardziej zdeterminowanych konsumentów nie wystarczą. Potrzebne są odpowiednie regulacje, które będą definiowały obszary odpowiedzialności firm. I bardzo się cieszę, że to się w końcu dzieje – bo każde nowe sygnały ze strony Komisji Europejskiej to także ułatwienie pracy wielu menedżerów i przyspieszenie procesów podejmowania decyzji.

Frans Timmermans, wiceprezydent wykonawczy Europejskiego Zielonego Ładu, powiedział: „Aby osiągnąć neutralność klimatyczną do 2050 r., chronić nasze środowisko naturalne i wzmocnić naszą konkurencyjność gospodarczą, konieczna jest gospodarka w pełni okrężna. Obecnie nasza gospodarka ma w większości nadal charakter liniowy, a jedynie 12% surowców wtórnych i zasobów jest ponownie wprowadzanych do gospodarki. Wiele produktów ulega zbyt łatwemu rozkładowi, nie może być ponownie użytych, naprawionych lub poddanych recyklingowi, lub też są one wytwarzane wyłącznie do jednorazowego użytku. Istnieje ogromny potencjał, który można wykorzystać zarówno dla przedsiębiorstw, jak i dla konsumentów. Dzisiejszym planem rozpoczynamy działania mające na celu zmianę sposobu wytwarzania produktów i umożliwienie konsumentom dokonywania zrównoważonych wyborów z korzyścią dla nich samych i dla środowiska”.

Autorzy planu przedstawiają ramy zrównoważonej polityki produktowej i koncentrują się na 3 bardzo istotnych rzeczach:

1/ Projektowanie zrównoważonych produktów – to właśnie od projektu w dużej mierze zależy cały dalszy cykl życia produktu, jego trwałość, bezpieczeństwo, możliwość przetworzenia i jego impact na środowisko. W tym obszarze KE rozważy wprowadzenie regulacji dotyczących m. in. zwiększenia trwałości produktów i możliwości ich ponownego użycia, zwiększenia ich energetycznej i zasobowej efektywności; przeciwdziałania przedwczesnemu starzeniu się produktów; poprawy jakości recyklingu, zwiększenia zakresu przetwarzania produktów; wprowadzenia zakazu niszczenia niesprzedanych produktów, rozpowszechnienia biznesowych modeli cyrkularnych. Priorytetowo tą dyrektywą mogą zostać konkretne branże – wskazano elektronikę, technologie informacyjno-komunikacyjne, tekstylia i meble, ale również stal, cement i chemikalia.

2/ Wparcie konsumentów – Komisja zaproponuje przegląd prawa konsumenckiego UE w celu zapewnienia konsumentom wiarygodnych i istotnych informacji na temat produktów w punkcie sprzedaży, w tym na temat ich trwałości i cyklu życia oraz dostępności usług naprawczych, części zamiennych. Komisja rozważy również dalsze wzmocnienie ochrony konsumentów przed „greenwashingiem” i przedwczesnym starzeniem się produktów, ustanawiając minimalne wymogi dotyczące oznakowania zgodnego z zasadami zrównoważonego rozwoju.

3/ Wsparcie cyrkularności w procesach produkcyjnych poprzez m.in szacowanie możliwości wdrożenia obiegu zamkniętego w procesach przemysłowych; wspieranie symbiozy przemysłowej; wspieranie zrównoważonego sektora poprzez wdrożenie planu działania na rzecz biogospodarki; promowanie wykorzystania technologii cyfrowych do śledzenia, wyszukiwania i mapowania zasobów; promowanie wdrażania technologii ekologicznych.

To co najbardziej cieszy to kompleksowe podejście do rozwiązań sektorowych, i systemowe wsparcie całych łańcuchów dostaw. Komisja Europejska koncentruje się na wybranych branżach:

  • elektronika i ICT – wdrożenie „Circular Electronics Initiative” której celem ma być wypracowanie standardów wydłużających cykl życia produktów i regulujących zasady zbierania i przetwarzania odpadów;
  • akumulatory i pojazdy – nowe ramy regulacyjne dla akumulatorów w celu zwiększenia zrównoważonego rozwoju i zwiększenia okrągłego potencjału akumulatorów;
  • opakowania – Komisja przewiduje nowe regulacje definiujące co jest dozwolone na rynku UE, włączając w to redukcję opakowań i elementów składających się na opakowanie;
  • tworzywa sztuczne – nowe regulacje dotyczące materiałów pochodzących z recyklingu, ze szczególną uwagą skierowaną na mikroplastik oraz biopochodne i biodegradowalne tworzywa sztuczne;
  • tekstylia – przewiduje się nową strategię UE wyrobów włókienniczych, która ma wzmocnić konkurencyjność i innowacje w sektorze oraz uruchomić unijny rynek wyrobów włókienniczych w drugim obiegu
  • budownictwo i budynki – kompleksowa strategia na rzecz zrównoważonego budownictwa promująca zasady circular dla budynków
  • żywność – plan na zastąpienie jednorazowych opakowań, zastawy stołowej i sztućców produktami nadającymi się do ponownego użycia w usługach żywnościowych.

Źródło: Circular Economy Action Plan do pobrania tutaj.

W górę